راهنمای هفته‌به‌هفته نگهداری بچه گربه از تولد تا ۳ ماهگی
تیم موچولو — 2026-11-03
پاسخ کوتاه: بچه گربه در هفته‌های اول بیش از هر چیز به گرما، شیر مخصوص گربه هر ۲ تا ۴ ساعت و تحریک دفع بعد از هر وعده نیاز دارد. از ۴ هفتگی غذای نرم و ظرف خاک را شروع کنید و تا ۸ هفتگی کمکم شیر را کم کنید. هر بچه گربه یتیم را در همان روزهای اول نزد دامپزشک ببرید و وزن او را هر روز بسنجید.
پاسخ کوتاه: بچه گربه کوچک به چه چیزهایی نیاز دارد؟
نگهداری بچه گربه در هفته‌های اول بر سه پایه استوار است: گرما، تغذیه و دفع. بچه گربه نوزاد نمی‌تواند دمای بدنش را تنظیم کند، فقط باید شیر مخصوص گربه بخورد و تا حدود ۳ هفتگی برای دفع به کمک نیاز دارد.
اگر بچه گربه کنار مادرش است، بهترین کار این است که مادر را آرام و سیر نگه دارید و دخالت نکنید. اما اگر بچه گربه‌ای یتیم پیدا کرده‌اید، شما جای مادر او هستید و این راهنمای هفته‌به‌هفته نشان می‌دهد در هر مرحله چه کاری انجام دهید.
بچه گربه پیدا کردم؛ اولین کارها چیست؟
در خیابان‌های تهران و کرج زیاد پیش می‌آید که بچه گربه‌ای تنها پیدا شود. قبل از برداشتن او، اگر ظاهرش سالم و تمیز است، یکی دو ساعت از دور نگاه کنید؛ گاهی مادر برای غذا رفته و برمی‌گردد.
اگر بچه گربه سرد، خیس، زخمی یا بسیار ضعیف است یا مادر برنگشت:
- او را در پارچه‌ای نرم بپیچید و گرم کنید. هرگز بچه گربه سرد را تغذیه نکنید؛ اول باید گرم شود.
- یک جعبه با پتوی نرم و یک بطری آب گرم پیچیده در حوله آماده کنید، طوری که بچه گربه بتواند از گرما فاصله بگیرد.
- به او شیر گاو ندهید. شیر گاو باعث اسهال و کم‌آبی میشود.
- در اولین فرصت او را نزد دامپزشک ببرید تا سن، وضعیت آب بدن و انگل‌ها بررسی شود.
هفته اول و دوم: گرما، شیر و تحریک دفع
در این دوره چشم‌ها و گوش‌های بچه گربه بسته است و تقریباً تمام وقت را در خواب و شیر خوردن می‌گذراند.
- دمای جای خواب: محیط باید گرم و بدون کوران باشد. در زمستان‌های سرد، گرمای بطری آب گرم یا پد گرمایی ملایم ضروری است، ولی هرگز گرمای مستقیم و داغ.
- تغذیه: فقط با شیرخشک مخصوص بچه گربه و با شیشه یا سرنگ مخصوص، تقریباً هر ۲ تا ۳ ساعت، حتی شب‌ها. مقدار هر وعده را طبق دستور روی بسته و نظر دامپزشک تنظیم کنید.
- حالت شیر دادن: بچه گربه را روی شکم نگه دارید، نه به پشت، تا شیر وارد ریه نشود.
- دفع: بعد از هر وعده، زیر دم را با پنبه یا پارچه گرم و مرطوب آرام ماساژ دهید تا ادرار و مدفوع کند.
جزئیات آماده کردن شیر و مقدار تقریبی را در راهنمای شیر دادن به بچه گربه نوشته‌ایم.
هفته سوم و چهارم: باز شدن چشم‌ها و اولین قدم‌ها
معمولاً تا حدود ۲ هفتگی چشم‌ها باز می‌شوند و در هفته سوم بچه گربه کمکم سعی میکند راه برود. فاصله وعده‌ها را می‌توان به حدود ۳ تا ۴ ساعت رساند.
- از حدود ۳ تا ۴ هفتگی یک ظرف خاک کم‌عمق کنار جایش بگذارید. روش کامل در مطلب آموزش خاک به گربه آمده است.
- دندان‌های شیری کمکم ظاهر می‌شوند و بچه گربه کنجکاوتر میشود.
- چشم‌های تازه‌بازشده به نور شدید حساس‌اند؛ جای خواب را از آفتاب مستقیم دور نگه دارید.
- اگر ترشح چرکی یا چسبندگی پلک دیدید، خودتان دارو نریزید و با دامپزشک تماس بگیرید.
هفته چهارم تا هشتم: از شیر گرفتن و غذای نرم
از حدود ۴ هفتگی میتوانید از شیر گرفتن را آرام شروع کنید. ابتدا کمی شیرخشک را با غذای مرطوب مخصوص بچه گربه مخلوط کنید تا فرنی نرمی شود و در بشقاب کم‌عمق بگذارید.
- هر چند روز سهم غذای نرم را بیشتر و سهم شیر را کمتر کنید.
- از حدود ۶ هفتگی میتوانید غذای خشک مخصوص بچه گربه را خیس‌شده با آب گرم معرفی کنید.
- آب تازه و تمیز را از همین دوره همیشه در دسترس بگذارید.
- تا حدود ۸ هفتگی بیشتر بچه گربه‌ها کاملاً از شیر گرفته می‌شوند.
برنامه کامل تغذیه بعد از این مرحله را در غذای بچه گربه از شیر گرفتن تا یک سالگی بخوانید.
۲ تا ۳ ماهگی: واکسن، ضدانگل و اجتماعی شدن
این دوره طلایی شکل‌گیری شخصیت بچه گربه است. بچه گربه‌ای که در این سن با دست زدن ملایم، صداهای عادی خانه و آدم‌های مختلف آشنا شود، معمولاً گربه‌ای آرام‌تر و اجتماعی‌تر میشود.
- واکسیناسیون معمولاً از حدود ۶ تا ۸ هفتگی و طبق برنامه دامپزشک شروع میشود. جزئیات در جدول واکسن گربه آمده است.
- ضدانگل داخلی و خارجی فقط با تجویز دامپزشک و متناسب با وزن داده شود؛ داروی سگ یا داروی انسانی هرگز.
- روزی چند بار کوتاه با اسباب‌بازی‌های سبک بازی کنید و با دست مستقیم بازی نکنید تا گاز گرفتن عادت نشود.
- بچه گربه را آرام به برس، لمس پنجه‌ها و باکس حمل عادت دهید.
وزن بچه گربه را چطور کنترل کنیم؟
وزن کردن روزانه با ترازوی آشپزخانه بهترین راه برای فهمیدن این است که بچه گربه به اندازه کافی شیر میخورد. بچه گربه سالم باید به‌طور پیوسته وزن اضافه کند. ثابت ماندن یا کم شدن وزن، حتی یک روز، نشانه هشدار است.
وزن را هر روز در یک ساعت مشخص و قبل از وعده غذا یادداشت کنید و این دفترچه را در مراجعه به دامپزشک همراه داشته باشید. این اطلاعات به تشخیص سریع‌تر کمک بسیاری میکند.
اشتباهات رایج و نشانه‌های خطر در بچه گربه
اشتباهات رایج:
- دادن شیر گاو یا شیر رقیق‌شده انسانی.
- شیر دادن به بچه گربه سرد یا در حالت خوابیده به پشت.
- حمام کردن بچه گربه کوچک؛ اگر کثیف شد با دستمال مرطوب و گرم تمیزش کنید و فوراً خشکش کنید.
- جدا کردن زودهنگام بچه گربه از مادر، پیش از حدود ۸ هفتگی.
در این موارد فوراً به دامپزشک مراجعه کنید: سردی بدن، بی‌حالی شدید و ضعف در مکیدن، اسهال یا استفراغ، ترشح زیاد از چشم یا بینی، تنفس سخت یا صدادار، کم شدن وزن، یا شکم نفخ‌کرده و دردناک. بچه گربه‌ها خیلی سریع دچار کم‌آبی و افت قند می‌شوند و نمی‌توان صبر کرد. برای مطالب بیشتر به راهنمای کامل گربه سر بزنید.
راهنمای کامل نگهداری گربه — محصولات مرتبط: شیرخشک
سؤالات متداول
بچه گربه یک ماهه چی بخوره؟
در حدود یک ماهگی بچه گربه هنوز شیرخشک مخصوص گربه میخورد، ولی میتوانید کمکم فرنی نرم از شیرخشک و غذای مرطوب بچه گربه را هم معرفی کنید.
میشه به بچه گربه شیر گاو داد؟
خیر. شیر گاو برای بچه گربه مناسب نیست و اغلب باعث اسهال و کم‌آبی میشود. فقط از شیرخشک مخصوص گربه استفاده کنید.
بچه گربه تا چند هفتگی باید پیش مادرش بماند؟
بهتر است بچه گربه دستکم تا حدود ۸ هفتگی، و در صورت امکان تا ۱۰ تا ۱۲ هفتگی، کنار مادر و خواهر و برادرانش بماند تا رفتارهای اجتماعی را یاد بگیرد.
از کجا بفهمم بچه گربه سیر شده؟
بچه گربه سیر معمولاً خودش شیشه را رها میکند، شکمش گرد ولی نه سفت میشود و آرام به خواب میرود. افزایش منظم وزن روزانه بهترین نشانه کافی بودن تغذیه است.
بچه گربه رو کی ببرم دامپزشک؟
بچه گربه یتیم را در همان روزهای اول برای معاینه ببرید. بچه گربه‌ای که با مادر است معمولاً حدود ۶ تا ۸ هفتگی برای معاینه و شروع واکسن مراجعه میکند.
مقاله‌های مرتبط
- شیرخشک بچه گربه را چطور بدهیم؟ مقدار و دفعات — طرز دادن شیرخشک به بچه گربه: آماده‌سازی، دمای مناسب، حالت درست شیردهی، دفعات تغذیه بر اساس سن و زمان شروع غذای نرم؛ همراه نشانه‌هایی که باید به دامپزشک بروید.
- غذای بچه گربه؛ از شیر گرفتن تا یک سالگی — بچه گربه از ۳ تا ۴ هفتگی غذای نرم را شروع میکند و تا ۱۲ ماهگی غذای مخصوص بچه گربه میخورد. برنامه هر سن و تعداد وعده‌ها را اینجا ببینید.
- آموزش خاک به گربه؛ قدم‌به‌قدم تا دستشویی درست — آموزش خاک به گربه معمولاً چند روز تا دو هفته طول می‌کشد: ظرف درست، خاک مناسب، جای آرام و تشویق. راهنمای کامل و راه‌حل اشتباهات رایج را بخوانید.
- واکسن گربه؛ جدول واکسیناسیون و ضدانگل گربه — واکسن گربه از ۶ تا ۸ هفتگی با واکسن سه‌گانه شروع میشود و هاری حدود ۳ ماهگی تزریق میشود. جدول کامل واکسن، ضدانگل و یادآورها را ببینید.